Πιλοτικό πρόγραμμα ROLE MODELS

Το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών υλοποιεί με χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Erasmus+ το Πιλοτικό Πρόγραμμα ROLE MODELS (Θετικά Πρότυπα) για δεύτερη σχολική χρονιά με εστίαση στην πρόωρη σχολική εγκατάλειψη.

Σκοπός του προγράμματος είναι η κατανόηση της σημασίας του σχολείου από τους μαθητές, η κατανόηση της σχέσης τους με τη μάθηση, τους εκπαιδευτικούς και τους συμμαθητές τους, η ενίσχυση της ανθεκτικότητάς τους και ο αναστοχασμός των δυσκολιών που τυχόν αντιμετωπίζουν οι ίδιοι και οι συμμαθητές τους.

dfyhvifdgjf.jpgΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ

Η υλοποίηση του προγράμματος εποπτεύεται από πενταμελή επιστημονική ομάδα Πανεπιστημιακών με επικεφαλής την κ. Ευαγγελία Καραγιαννοπούλου, Καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και μέλος του ΔΣ του ΙΚΥ και μέλη Πανεπιστημιακούς που προέρχονται από Τμήματα Ψυχολογίας (κ. Παναγιώτα Βορριά, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, κ. Θεόδωρος Γιοβαζολιάς, Πανεπιστήμιο Κρήτης) και Παιδαγωγικών (κ. Θάλεια Δραγώνα, Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, κ. Βασίλειος Κούτρας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων), οι οποίοι και σχεδίασαν το Πιλοτικό Πρόγραμμα. Σε τοπικό επίπεδο ορίστηκαν ως Συντονιστές, υπεύθυνοι για την υποστήριξη των σχολείων και την εποπτεία των δράσεων εκπαιδευτικοί με αυξημένα προσόντα ή μέλη ΕΕΔΙΠ (η κ. Τατιάνα Γκάτσα στην Ήπειρο, η κ. Μαρία Παναγιωτάκη στην Κρήτη και η κ. Λύντια Μίτιτς στην Ανατολική Μακεδονία-Θράκη). Το πρόγραμμα έχει λάβει την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

dfyhvifdgjf.jpgΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΟΜΑΔΑ-ΣΤΟΧΟΣ

Ομάδα- στόχος είναι μαθητές που προέρχονται από χαμηλό οικονομικό και κοινωνικό υπόβαθρο και αντιμετωπίζουν ποικίλα εμπόδια και ανισότητες (μαθητές Ρομά, μετανάστες, Μουσουλμανόπαιδες, Παιδιά με αναπηρίες, παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες, παιδιά που μεγαλώνουν σε ιδρύματα παιδικής προστασίας), αλλά και οι συμμαθητές τους. Επιλέχθηκε μια ολιστική προσέγγιση, στόχος της οποίας είναι αφενός να ενδυναμωθούν οι μαθητές που κινδυνεύουν περισσότερο να εγκαταλείψουν το σχολείο και αφετέρου να ενισχυθεί η ενσυναίσθηση των συμμαθητών τους για τις δυσκολίες που αυτά τα παιδιά αντιμετωπίζουν.

dfyhvifdgjf.jpgΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ROLE MODELS/ΘΕΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ

Τα θετικά πρότυπα είναι άτομα που έχουν προταθεί από τα συμμετέχοντα σχολεία στο Πρόγραμμα και έχουν λάβει την έγκριση της Eπιστημονικής Επιτροπής καθοδήγησης του Πιλοτικού Προγράμματος. Πρόκειται για απόφοιτους των συμμετεχόντων σχολείων ή και άτομα από την τοπική κοινωνία που έχουν καταφέρει να ξεπεράσουν τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν ως μαθητές, π.χ. λόγω μαθησιακών δυσκολιών, λόγω της κοινωνικής και οικονομικής θέσης της οικογένειάς τους, ή λόγω φυσικής αναπηρίας και μπόρεσαν να ενταχθούν στην κοινωνία ως χρήσιμα μέλη της, συνεχίζοντας τις σπουδές τους, ακόμα και ως ενήλικες, βιώνοντας μια πετυχημένη προσωπική και επαγγελματική πορεία. Μεταξύ των Θετικών Προτύπων είναι φοιτητές/ήτριες, εργαζόμενοι στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, αυτοαπασχολούμενοι, μαθητές σχολείων Δεύτερης ευκαιρίας, αθλητές, Ολυμπιονίκες και παρα-Ολυμπιονίκες, κ.ά.

Στην ομάδα των Θετικών Προτύπων για την Περιφέρεια της Ηπείρου συμπεριλαμβάνεται ο πρώην υπότροφος του ΙΚΥ και εγνωσμένου κύρους Γλύπτης και Καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, κ. Θεόδωρος Παπαγιάννης, ο οποίος έχει ιδρύσει το ομώνυμο μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στη γενέτειρά του, στο Ελληνικό Ιωαννίνων, http://theodoros-papagiannis.gr/el.

dfyhvifdgjf.jpgΠOIΑ ΣΧΟΛΕΙΑ ΣΥΜΜΕΤΕΙΧΑΝ (σχολικά έτη 2017-19)

Με βάση έρευνα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής σχετικά με το φαινόμενο της πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης στην Ελλάδα επελέγησαν πιλοτικά οι Περιφέρειες της Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, της Ηπείρου και της Κρήτης. Συγκεκριμένα, η Ανατολική-Μακεδονία & Θράκη εμφανίζει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο, ακόμα και στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, καθώς ο μαθητικός πληθυσμός της περιλαμβάνει μεγάλο αριθμό μαθητών Ρομά και Μουσουλμανόπαιδων. Στην Κρήτη, υψηλό εμφανίζεται το ποσοστό της πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, γεγονός που συνδέεται με την οικονομία της Μεγαλονήσου που βασίζεται στον τουρισμό και την γεωργία. Τέλος, η περιοχή της Ηπείρου δεν εμφανίζει μεν στατιστικά ποσοστό πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης άνω του εθνικού μέσου όρου, είναι ωστόσο η πιο φτωχή περιφέρεια της χώρας και από τις πιο φτωχές σε επίπεδο Ε.Ε. με πολλές σχολικές μονάδες σε απομακρυσμένες ορεινές περιοχές. Ο μαθητικός πληθυσμός των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα σχολείων περιλαμβάνει μαθητές που φιλοξενούνται σε Ιδρύματα παιδικής Προστασίας, μαθητές Ρομά, μαθητές από οικογένειες μεταναστών (κυρίως από την Αλβανία), αλλά και προσφυγόπουλα που έχουν εγκατασταθεί από τις Ελληνικές Αρχές στην περιοχή της Ηπείρου.

Κατά την πρώτη χρονιά υλοποίησης (σχ. έτος 2017-2018) συμμετείχαν συνολικά 36 σχολεία (9 από την Ανατολική Μακεδονία-Θράκη, 9 από την Ήπειρο και 18 από την Κρήτη), ενώ τη δεύτερη χρονιά (σχ. έτος 2018-2019) ο αριθμός τους διπλασιάστηκε (64), καθώς η επιτυχής υλοποίηση της πρώτης χρονιάς έκανε τόσο τα έμπειρα πλέον σχολεία, αλλά και νέα σχολεία (29 νέα σχολεία) να θέλουν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα. Μεταξύ των συμμετεχόντων σχολείων είναι Δημοτικά και Γυμνάσια, Λύκεια, ΕΠΑΛ και Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας. Πάνω από 2.000 μαθητές έχουν συμμετάσχει συνολικά στο Πρόγραμμα.

Ειδικότερα, συμμετείχαν τα εξής σχολεία:

  • Σχολικό έτος 2017-2018

Περιφέρεια Ηπείρου:

Δ.Σ Νεοχωρίου Άρτας, ΔΣ Γραμμενίτσας Άρτας, ΔΣ Καλαμιάς Άρτας, 3Ο ΔΣ Ηγουμενίτσας, ΔΣ Μύτικα, 9ο ΔΣ Ιωαννίνων, ΓΕΛ Μαργαριτίου Θεσπρωτίας, ΣΔΕ Ιωαννίνων, Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων

Περιφέρεια Κρήτης:

1ο Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου, 11ο Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου, 2ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Νικολάου, 2ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων, 2ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, 9ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, Πειραματικό Γυμνάσιο Πανεπιστημίου Κρήτης, 2ο Γυμνάσιο Αγίου Νικολάου, Εσπερινό Γυμνάσιο Ηρακλείου, Γενικό Λύκειο Γαζίου, Γενικό Λύκειο Φουρφουρά, Γενικό Λύκειο Σούδας, 2ο ΕΠΑΛ Ηρακλείου, 1ο ΕΠΑΛ Ρεθύμνου, 2ο ΕΠΑΛ Ρεθύμνου, 4ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Ηρακλείου, Εσπερινό ΕΠΑΛ Ιεράπετρας & 1ο ΕΠΑΛ Αγίου Νικολάου.

Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης:

20ο Δημοτικό σχολείο Ξάνθης, 15ο Δημοτικό σχολείο Ξάνθης, 9ο Δημοτικό σχολείο Κομοτηνής, Μειονοτικό Δημοτικό σχολείο Σαπών,11o Δημοτικό Σχολείο Αλεξανδρούπολης, 4ο Γυμνάσιο Αλεξ/πολης, Γυμνάσιο Οργάνης Ροδόπης, 2ο Γυμνάσιο Χρυσούπολης,2ο ΕΠΑΛ Δράμας

  • Σχολικό έτος 2018-2019

Περιφέρεια Ηπείρου:

ΔΣ Νεοχωρίου Άρτας, ΔΣ Γραμμενίτσας Άρτας, ΔΣ Καλαμιάς Άρτας, ΔΣ Χαλκιάδων Άρτας, 9ο ΔΣ Άρτας, 3ο ΔΣ Ηγουμενίτσας, ΔΣ Μύτικα Πρέβεζας, 1ο Δημοτικό Σχολείο Κόνιτσας, Δημοτικό Σχολείο Δελβινακίου, 9ο Διαπολιτισμικό ΔΣ Ιωαννίνων, 2ο Γυμνάσιο Ηγουμενίτσας, Μουσικό Σχολείο Άρτας, Μουσικό Σχολείο Πρέβεζας, Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο Ηγουμενίτσας, 2ο Διαπολιτισμικό Γυμνάσιο Ιωαννίνων, ΓΕΛ Μαργαριτίου Θεσπρωτίας,1ο ΕΠΑΛ Παραμυθιάς Θεσπρωτίας, 1ο EΠΑΛ Άρτας, Εσπερινό Γυμνάσιο Ιωαννίνων, 8 ΓΕΛ Ιωαννίνων. Συμμετείχε επίσης και η Γαλακτοκομική Σχολή Ιωαννίνων. 

Περιφέρεια Κρήτης:

1o Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου, 15o Δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου, 3ο Δημοτικό Σχολείο Νέας Αλικαρνασσού, 1ο Δημοτικό Σχολείο Κρουσώνα, 2ο Δημοτικό Σχολείο Χανίων, 2ο Δημοτικό Σχολείο Αγίου Νικολάου, 2ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, 8ο Γυμνάσιο Ηρακλείου, Εσπερινό Γυμνάσιο Ηρακλείου, 4ο Γυμνάσιο Ρεθύμνου, Γενικό Λύκειο Γαζίου, Γενικό Λύκειο Φουρφουρά, Γενικό Λύκειο Σούδας, 1ο ΕΠΑΛ Ρεθύμνου, 2ο ΕΠΑΛ Ρεθύμνου, 4ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Ηρακλείου, 3ο Εσπερινό ΕΠΑΛ Ιεράπετρας, 1ο ΕΠΑΛ Αγίου Νικολάου και 2ο Εργαστηριακό Κέντρο (Ε.Κ.) Ηρακλείου

Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης:

11ο ΔΣ Κομοτηνής, 12ο ΔΣ Κομοτηνής, 2ο Μ/κό ΔΣ Κομοτηνής, 3ο Μ/κό ΔΣ Κομοτηνής, Μ/κό ΔΣ Μάστανλη Κομοτηνής, Μ/κό ΔΣ Δοκού, 9ο ΔΣ Κομοτηνής, Μειονοτικό ΔΣ Σαππών, 20ο ΔΣ Ξάνθης, 15ο ΔΣ Ξάνθης, 11ο ΔΣ Αλεξανδρούπολης, Γυμνάσιο Ν. Καλλίστης, Γυμνάσιο Οργάνης Ροδόπης, 2ο Γυμνάσιο Χρυσούπολης, Γυμνάσιο Ιάσμου, 4ο Γυμνάσιο Αλεξανδρούπολης, 2ο ΕΠΑΛ Δράμας, 1o ΕΠΑΛ Κομοτηνής, Εσπερινό ΓΕΛ Κομοτηνής. Συμμετείχε επίσης το Κέντρο Κοινότητας Αλεξ/πολης, Παράρτημα.

dfyhvifdgjf.jpgΟΙ ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ

Η επιστημονική ομάδα σε συνεργασία με τους κατά τόπους συντονιστές διοργάνωσαν συναντήσεις προετοιμασίας για τους εκπαιδευτικούς των συμμετεχόντων σχολείων, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις τρεις Περιφέρειες και είχαν ως σκοπό την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών πριν την υλοποίηση βιωματικών δράσεων σχολεία. Οι εκπαιδευτικοί έλαβαν οδηγίες για τα στάδια υλοποίησης των δράσεων, επιμορφώθηκαν σε τεχνικές βιωματικών δράσεων και είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και καλές πρακτικές. Συναντήσεις προετοιμασίας προβλέφθηκαν επίσης και για τους ίδιους τους συμμετέχοντες που λειτούργησαν ως ROLE MODELS (Θετικά Πρότυπα).

dfyhvifdgjf.jpgΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΕ ΡΟΛΟ ΕΡΕΥΝΗΤΗ/ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΥ

Κατά τη διάρκεια του Πιλοτικού Προγράμματος, οι μαθητές πρoετοιμάζουν με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών που έχουν ήδη λάβει σχετική επιμόρφωση από την επιστημονική ομάδα του έργου, υλικό σχετικά με τη σημασία του σχολείου και τους λόγους που κάποιος μαθητής νιώθει να δυσκολεύεται να «χωρέσει» στο σχολείο, και ίσως κινδυνεύει να το εγκαταλείψει. Συζητούν επίσης για την αξία των προτύπων, ποια άτομα θεωρούνται πρότυπα, πώς αντιμετώπισαν τις δυσκολίες και τελικά πέτυχαν τους στόχους τους, «σπάζοντας» τα όρια των προσδοκιών για αυτούς. Οι μαθητές καλούνται ως ομάδα να πάρουν συνέντευξη από άτομο/άτομα που έχουν επιλεγεί ως Θετικά Πρότυπα/ROLE MODELS και στη συνέχεια εμπνεόμενοι από αυτήν, δημιουργούν μικρά θεατρικά σκετσάκια, βίντεο, πόστερ, κ.ά. τα οποία και παρουσιάζουν στις τελικές εκδηλώσεις διάδοσης αποτελεσμάτων.

dfyhvifdgjf.jpgΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΙΛΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ROLE MODELS

Μέσα από τη δράση οι μαθητές άρχισαν να αντιμετωπίζουν με διαφορετικό τρόπο τον εαυτό τους και το ζήτημα της σχολικής εγκατάλειψης. Συνειδητοποίησαν ότι και άλλοι είχαν τις ίδιες δυσκολίες με αυτούς και πως και οι ίδιοι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως θετικά πρότυπα για τους μικρότερους μαθητές. Αυτό τους βοήθησε να αλλάξουν τη στάση τους και απέναντι στο σχολείο. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις οι μαθητές επέλεξαν ως πρωταγωνιστή της ιστορίας που αφηγήθηκαν ή παρουσίασαν, έναν συμμαθητή τους, ο οποίος κινδυνεύει να εγκαταλείψει το σχολείο, είτε γιατί έχει κάποια αναπηρία, είτε λόγω κοινωνικής και οικονομικής θέσης (μαθητής Ρομά, παιδί μεταναστών), γεγονός που μας επιτρέπει να συμπεράνουμε ότι το Πρόγραμμα βοήθησε τους μαθητές να ενισχύσουν την ενσυναίσθησή τους έναντι των συμμαθητών τους που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο πρόωρης σχολικής εγκατάλειψης και να αλλάξουν την στάση τους απέναντί τους.

dfyhvifdgjf.jpgTEΛΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΔΙΑΔΟΣΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Πραγματοποιήθηκαν τρεις τοπικές εκδηλώσεις διάδοσης αποτελεσμάτων για το σχολικό έτος 207-2018 και πέντε εκδηλώσεις αντίστοιχα για το σχολικό έτος 2018-2019, λόγω της αθρόας συμμετοχής μαθητών στο πιλοτικό πρόγραμμα. Οι εκδηλώσεις φιλοξενήθηκαν και τις δύο χρονιές από το Πανεπιστήμιο Ηπείρου, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Πανεπιστήμιο Ανατολικής-Μακεδονίας Θράκης. Η πραγματοποίηση των τελικών εκδηλώσεων στα Πανεπιστήμια κάθε συμμετέχουσας Περιφέρειας στο Πιλοτικό Πρόγραμμα έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα, καθώς οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να επισκεφθούν ένα ίδρυμα Ανώτατης Εκπαίδευσης, να νιώσουν ευπρόσδεκτοι και να αισθανθούν ότι και εκείνοι έχουν δικαίωμα να βρίσκονται εκεί. Μάλιστα, για πολλούς από τους μαθητές ήταν η πρώτη φορά που μίλησαν, χόρεψαν και παρουσίασαν ένα μικρό θεατρικό μπροστά σε ένα τόσο ευρύ κοινό και έτυχαν καθολικής αποδοχής.

Το πιλοτικό πρόγραμμα ROLE MODELS ως καλή πρακτική:

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο πραγματοποιούνται πιλοτικά δράσεις και σε άλλες χώρες του Προγράμματος, όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ρουμανία. Το πιλοτικό πρόγραμμα ROLE MODELS έχει επιλεγεί ως καλή πρακτική από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει παρουσιαστεί σε συναντήσεις Εθνικών Μονάδων στις Βρυξέλλες. Για την παρουσίαση της Ελληνικής Εθνικής Μονάδας, παρακαλούμε δείτε εδώ:

 

Πηγή: Αρχική σελίδα Υποτροφιών – IKY – Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών – IKY – Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών